Sprawa Anny Delvey aka Sorokin a kwestia oszustwa

 

Tytułowa Anna to autorka oszustwa na dużą skalę. Młoda idealistka ma wielkie marzenia- stworzenie luksusowej, lukratywnej  fundacji zrzeszającej artystów. Na potrzeby jego realizacji oszukiwała nowojorskie elity, hotele, instytucje finansowe banki oraz swoich przyjaciół.  W celu zdobycia 22 milionów dolarów, udawała rosyjską dziedziczkę niemieckiego milionera.   Fałszowała wyciągi bankowe, wystawiała czeki bez pokrycia, jednocześnie prowadząc luksusowe życie, pieczołowicie dokumentowane na Instagramie-  podróże prywatnymi samolotami, życie w hotelach, zagraniczne wyjazdy. Została uznana winną 8 popełnionych czynów i skazana na 15 lat pozbawienia wolności, wyszła po 2 za dobre sprawowanie.

Życie na kredycie w polskim wydaniu

 

Ktoś powie, czego w tych Stanach nie wymyślą 🙂 Znamy kilka zekranizowanych historii sprytnych oszustów: Utalentowany Pan Ripley, Wilk z Wall Street, Złap mnie jeśli potrafisz…. Polska wersja opisu czynów dokonanych przez rodzimego Nikodema Dyzmę może wyglądać następująco:

(…) Przyznał, że w jego interesach  nastąpiło „największe tąpnięcie” i popadł w kłopoty finansowe (…) Mimo to zawierał kolejne umowy pożyczek, często nie spłacając poprzednich. Z zeznań pokrzywdzonych wynika, że o swojej sytuacji nie informował pożyczkodawców. Zataił rzeczywistą sytuację finansową, zapewniając kontrahentów o przyszłych zyskach (…).  Kreował mylne wyobrażenie o możliwościach spłaty zobowiązań w określonych w umowach terminach, podczas gdy w rzeczywistości zwrot pożyczek uzależniał od przyszłych, wątpliwych i niepewnych inwestycji. Co więcej, na prowadzenie tak rozległych i dochodowych inwestycji nie posiadał żadnych dowodów. (SA Lublin  – II Wydział Karny z dnia 23 lutego 2021 r. II AKa 238/20).

https://www.saos.org.pl/search?courtCriteria.courtType=COMMON&dateFrom=23-02-2021&dateTo=23-02-2021&signature=II+AKa+238%2F20&size=20&sort=JUDGMENT_DATE%2Cdesc

 

Więcej o inwestycjach w piramidy finansowe tutaj:

https://adwokattwojegomajatku.pl/jak-uniknac-inwestycji-w-piramidy-finansowe/

Definicja oszustwa z art. 286 KK

 

Dobrem chronionym przestępstwa oszustwa jest mienie. Dodatkowo chronionymi dobrami jest również uczciwość obrotu majątkowego oraz wolność od oszukańczych zabiegów. Występują trzy oszukańcze sposoby popełnienia oszustwa:

  • wprowadzenie innej osoby w błąd
  • wyzyskanie błędu
  • wyzyskanie niezdolności innej osoby do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

Dwa pierwsze sposoby polegają na wywołaniu takiego błędu albo wykorzystaniu błędu, w którym pokrzywdzony się znajduje.  Ostatni sposób osadza się na wykorzystaniu niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, którą może mieć charakter stały (np.  stan niedojrzałości) lub przejściowy (stan odurzenia).

Nie jest konieczne, aby sprawca wprowadził pokrzywdzonego w błąd osobiście. Wprowadzenie w błąd może być dokonane za pośrednictwem innych osób, w tym również  nieświadomych tego, że tworzą u kogoś mylne wyobrażenie o rzeczywistym stanie rzeczy.

Cechą charakterystyczną oszustwa jest dobrowolność decyzji pokrzywdzonego o rozporządzeniu mieniem, której towarzyszy jednak brak świadomości co do rzeczywistych skutków tego rozporządzenia. (post. SN z 25.5.2006 r., IV KK 403/05).

Czy pokrzywdzony oszustwem płaci za swoją naiwność?

 

Gdy sprawca stosuje jedną z oszukańczych metod, to dla bytu przestępstwa nie ma znaczenia:

  • czy pokrzywdzony mógł lub powinien był sprawdzić prawdziwość twierdzeń sprawcy
  • czy pokrzywdzony mógł wykryć błąd przy dołożeniu znikomej nawet staranności
  • nie ma znaczenia naiwność, bezkrytyczność i łatwowierność pokrzywdzonego ani np. niezapoznanie się przez pokrzywdzonego z kondycją finansową kontrahenta
  • niewystarczający nadzór ze strony banku nad udzielanymi kredytami.

 

Co zatem należy wykazać przy przestępstwie oszustwa

 

Wymaga wykazania, że sprawca wprowadził pokrzywdzonego w błąd. Udowodnienia, że następstwem tego wprowadzenia w błąd było (albo miało być) doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy oszukańczym zachowaniem sprawcy a skutkiem w postaci podjęcia przez pokrzywdzonego decyzji dotyczącej jego majątku, której nie podjąłby bez tego wprowadzenia w błąd”.

Dla bytu przestępstwa oszustwa ważny jest zamiar kierunkowy sprawcy. Nie poziom profesjonalizmu czy motywacja pokrzywdzonych oraz możliwość sprawdzenia wiarygodności sprawcy i wykrycia podstępnego charakteru jego działań.

Możliwości sądowe

 

Obecnie poszkodowani czynem bezprawnym próbują dochodzić odszkodowania w ramach postępowania karnego.  Podstawę prawną dla takich działań poszkodowanych daje art. 46 § 1 Kodeksu karnego. Musi jednak zapaść prawomocny wyrok, w którym wina sprawcy zostanie udowodniona.

Druga droga to art. 422 Kodeksu Cywilnego- czyli odpowiedzialność odszkodowawcza, nawet wówczas gdy sąd karny uniewinni daną osobę. Odpowiedzialny jest w tym przypadku nie tylko sprawca szkody, ale również ten, kto do wyrządzenia nakłonił lub świadomie z niej skorzystał.

 

 

Stan na dzień: 18 lutego 2022  roku

Informacja: Przedstawiona informacja jest udostępniana nieodpłatnie, ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Zródło: Komentarz Kodeks Karny- Art. 286 KK red. Grześkowiak 2021, wyd. 7/Gałązka

Call Now Button